{"id":4568,"date":"2026-06-07T02:08:50","date_gmt":"2026-06-07T02:08:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/?page_id=4568"},"modified":"2026-06-19T01:51:30","modified_gmt":"2026-06-19T01:51:30","slug":"jcil-2025-102-article-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/jcil-2025-102-article-2\/","title":{"rendered":"JCIL 2025 10(2) Article 2"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; fullwidth=&#8221;on&#8221; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; specialty=&#8221;on&#8221; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_blurb title=&#8221;2025 10(2)&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p>DECEMBER 2025<\/p>\n<p>[\/et_pb_blurb][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Cover-JCIL-2025-102-scaled.jpg&#8221; title_text=&#8221;Cover JCIL 2025 10(2)&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;2_3&#8243; specialty_columns=&#8221;2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_row_inner _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column_inner saved_specialty_column_type=&#8221;2_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_text admin_label=&#8221;Tajuk&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><b><span class=\"ContentControl SCXW24809054 BCX8\" role=\"group\" aria-label=\"Rich text content control paragraph\"><span class=\"ContentControlBoundarySink SCXW24809054 BCX8\" lang=\"EN-GB\" xml:lang=\"EN-GB\" data-contrast=\"none\">Aplikasi Fatwa Kontemporari Terhadap Produk Makanan Moden<br \/><\/span><\/span><\/b><span class=\"ContentControl SCXW24809054 BCX8\" role=\"group\" aria-label=\"Rich text content control paragraph\"><span class=\"ContentControlBoundarySink SCXW24809054 BCX8\" lang=\"EN-GB\" xml:lang=\"EN-GB\" data-contrast=\"none\"><span class=\"TextRun SCXW24809054 BCX8\" lang=\"EN-GB\" xml:lang=\"EN-GB\" data-contrast=\"none\"><span class=\"NormalTextRun SCXW24809054 BCX8\"><br \/><em>The Application of Contemporary Fatwas on Modern Food Products<\/em><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h3>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_text admin_label=&#8221;Penulis&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<\/p>\n<p><span class=\"ContentControl SCXW24809054 BCX8\" role=\"group\" aria-label=\"Rich text content control paragraph\"><span class=\"ContentControlBoundarySink SCXW24809054 BCX8\" lang=\"EN-GB\" xml:lang=\"EN-GB\" data-contrast=\"none\"><span class=\"ContentControl SCXW15335319 BCX8\" role=\"group\" aria-label=\"Rich text content control paragraph\"><span class=\"ContentControl SCXW15335319 BCX8\" role=\"group\" aria-label=\"Plain text content control\"><span class=\"ContentControlBoundarySink SCXW15335319 BCX8\" lang=\"EN-US\" xml:lang=\"EN-US\" data-contrast=\"auto\"><strong>Nur Aqila Mohd Zahari<\/strong><\/span><\/span><\/span><em style=\"font-size: 14px;\"><span class=\"ContentControl SCXW15335319 BCX8\" role=\"group\" aria-label=\"Rich text content control paragraph\"><span class=\"ContentControl SCXW15335319 BCX8\" role=\"group\" aria-label=\"Plain text content control\"><span class=\"ContentControlBoundarySink SCXW15335319 BCX8\" lang=\"EN-US\" xml:lang=\"EN-US\" data-contrast=\"auto\"><br \/><\/span><\/span><\/span><\/em><span class=\"ContentControl SCXW15335319 BCX8\" role=\"group\" aria-label=\"Rich text content control paragraph\"><span class=\"ContentControl SCXW15335319 BCX8\" role=\"group\" aria-label=\"Plain text content control\"><span class=\"ContentControlBoundarySink SCXW15335319 BCX8\" lang=\"EN-US\" xml:lang=\"EN-US\" data-contrast=\"auto\">Research Centre for Sharia, Faculty of Islamic Studies, Universiti Kebangsaan Malaysia<br \/><strong>Nur Ain Nabihah Nasharuddin<\/strong><em style=\"font-size: 14px;\"><br \/><\/em>Research Centre for Sharia, Faculty of Islamic Studies, Universiti Kebangsaan Malaysia<strong><br \/>Mohd Izhar Ariff Mohd Kashim, <\/strong><em>izhar@ukm.edu.my<\/em><br \/>Research Centre for Sharia, Faculty of Islamic Studies, Universiti Kebangsaan Malaysia<br \/><strong>Nik Salida Suhaila Nik Saleh<\/strong><br \/><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><span class=\"ContentControl SCXW24809054 BCX8\" role=\"group\" aria-label=\"Rich text content control paragraph\"><span class=\"ContentControlBoundarySink SCXW24809054 BCX8\" lang=\"EN-GB\" xml:lang=\"EN-GB\" data-contrast=\"none\">Faculty of Sharia &amp; Law, Islamic Science University of Malaysia<br \/>Received: July 19, 2025 | Revised: Oct 10, 2025 | Accepted: Dec 2, 2025 | Published: Dec 15, 2025<br \/><\/span><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_text admin_label=&#8221;Volume &#038; PDF&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14px;\">2025, Vol. 10(2), pp. 9-19. \u00a0| \u00a0<\/span><a href=\"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Artikel-2-Aplikasi-Fatwa-Kontemporari-Terhadap-Produk-Makanan-Moden.pdf\">PDF<\/a><br \/>DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.26475\/jcil.2025.10.2.02\">https:\/\/doi.org\/10.26475\/jcil.2025.10.2.02<\/a><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_tabs admin_label=&#8221;Abstract &#038; References&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; body_text_align=&#8221;justify&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_tab title=&#8221;Abstrak&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; body_text_align=&#8221;justify&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Kemajuan teknologi dalam industri makanan moden telah membawa kepada kemunculan pelbagai produk makanan yang semakin kompleks seperti makanan terubah suai genetik (GMF), daging kultur, daging babi sintetik berasaskan tumbuhan serta penggunaan gelatin dalam produk makanan moden. Oleh itu, ia telah mencetuskan pelbagai persoalan hukum dalam kalangan pengguna Muslim. Kesamaran terhadap status halal produk ini tidak hanya berpunca daripada sumber dan kaedah pemprosesan, tetapi turut berkait rapat dengan perbezaan pendekatan dalam pengeluaran fatwa oleh institusi tempatan dan antarabangsa. Sebagai contoh, terdapat perbezaan pandangan antara Muzakarah Fatwa Kebangsaan Malaysia (JAKIM), Majlis Fatwa Eropah, Persidangan Fekah Perubatan Morocco dan Majma\u2019 al-Fiqh al-Islami (OIC) dalam menilai status hukum gelatin khinzir berasaskan konsep istihalah. Justeru, kajian ini bertujuan mengenal pasti aplikasi fatwa kontemporari terhadap produk makanan moden serta membincangkan peranan institusi fatwa dalam menangani isu-isu ini. Kajian ini menggunakan pendekatan kualitatif dengan menganalisis keputusan fatwa, jurnal akademik serta laporan rasmi daripada badanbadan berkait. Hasil kajian mendapati bahawa konsep fatwa kontemporari yang berasaskan ijtihad semasa, integrasi pandangan pakar (ra\u2019yu al-khubara\u2019) dan penilaian saintifik memainkan peranan penting dalam proses penentuan hukum. Institusi fatwa dan Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) memainkan peranan yang penting dalam menyaring dan menilai isu-isu makanan moden berdasarkan Maqasid Syariah, di samping memberikan panduan hukum yang jelas dan relevan kepada masyarakat awam. Pendekatan yang diambil melibatkan ijtihad kontemporari yang mempertimbangkan Maqasid Syariah, kaedah fiqh seperti sadd zarai\u2019 serta kerjasama erat antara pihak berautoriti syariah dan pakar sains makanan yang membolehkan satu penilaian secara menyeluruh dan seimbang dapat dilaksanakan dalam mengeluarkan suatu keputusan hukum.<\/p>\n<p>KATA KUNCI<br \/>Fatwa, Halal, Ijtihad, Makanan moden, Maqasid Syariah<\/p>\n<p>[\/et_pb_tab][et_pb_tab title=&#8221;Abstract&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; body_text_align=&#8221;justify&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p>Technological advancements in the modern food industry have led to the emergence of increasingly complex food products such as genetically modified foods (GMF), cultured meat, plant-based synthetic pork, and the use of gelatin in modern food items. Consequently, these developments have raised various legal (shar\u012b\u2018ah) questions among Muslim consumers. The ambiguity surrounding the halal status of these products does not solely stem from their sources and processing methods but is also closely linked to the differing approaches adopted by local and international fatwa institutions. For instance, divergent opinions exist among Malaysia\u2019s National Fatwa Council (JAKIM), the European Fatwa Council, the Moroccan Conference on Medical Jurisprudence, and the International Islamic Fiqh Academy (OIC) in evaluating the legal status of porcine-based gelatin under the concept of istihalah (transformation). Therefore, this study aims to identify the application of contemporary fatwas on modern food products and to discuss the role of fatwa institutions in addressing these emerging issues. This research adopts a qualitative approach by analyzing fatwa rulings, academic journals, and official reports from relevant bodies. The findings reveal that the concept of contemporary fatwa grounded in modern ijtihad, the integration of expert scientific opinion (ra\u2019yu alkhubara\u2019), and scientific assessment plays a central role in determining legal rulings. Fatwa institutions and the Department of Islamic Development Malaysia (JAKIM) play a crucial role in screening and assessing modern food issues based on the principles of Maqasid al-Shariah, while providing clear and relevant legal guidance to the public. The approach adopted involves contemporary ijtihad that considersMaqasid al-Shariah, fiqh methodologies such as sadd al-dhara\u2019i\u2019, and strong collaboration between Shariah authorities and food science experts enabling comprehensive and balanced legal evaluation in the issuance of rulings.<\/p>\n<p>KEYWORDS<br \/>Fatwa, Halal, Ijtihad, Modern food, Maqasid al-Shariah<\/p>\n<p>[\/et_pb_tab][et_pb_tab title=&#8221;References&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; body_text_align=&#8221;justify&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Al-Suyuti, Jalaluddin al-Suyuti. (Eds. 1). (1990). Al-Ashbah wa al-Nazair. Beirut, Lebanon: Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Al-Qazwini, Abu Abdullah Muhammad bin Yazid al-Qazwini. (t.th). Sunan Ibn Majah. Bait Al-Afkar al-Dauliyyat.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Ahmad Thalbi. (1981). Tarikh al-Tasyri&#8217; al-Islami wa Tarikh al-Nizam al-Qada&#8217;iyah fi al-Islam. Kaherah : Maktabah al-Nahdah al-Misriyah.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Rahimin Affandi. (1993). Ijtihad: Satu Analisis Perbandingan. Jilid 1, bil. 2, h. 153-162. Jurnal Syariah. Kuala Lumpur: Universiti Malaya.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Yusuf Al-Qardhawi. (1985). Al-Ijtihad fi al-Syariat al-Islamiyah ma\u2019a Nazharat Tahliliah fi al-al-Ijtihad al-Mua\u2019shir. h. 102-106. Kuwait : Dar al-Qalam.<\/p>\n<p>Yusuf Al-Qardhawi. (2002). Ijtihad dalam syariat Islam: Beberapa analitis tentang ijtihad semasa. Terj. Kuala Lumpur: Crescent News (KL) Sdn. Bhd.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Abdullah, M.A., Zakaria, Z., Buang, A.H. &amp; Ismail, S.Z. (2021). PENSIJILAN HALAL DI MALAYSIA: SUATU ANALISIS PENSEJARAHAN DAN PERKEMBANGANNYA. Journal of Shariah Law Research 6(February): 235\u2013272.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Abdullah, N.F. &amp; Mukhtar, M. (2014). KERAGUAN PENGGUNAAN BAHAN DALAM PENGENDALIAN MAKANAN MODEN Noor.<br \/>Sustainability (Switzerland) 11(1): 1\u201314. http:\/\/scioteca.caf.com\/bitstream\/handle\/123456789\/1091\/RED2017Eng8ene.pdf?sequence=12&amp;isAllowed=y%0Ahttp:\/\/dx.doi.org\/10.1016\/j.regsciurbeco.2008.06.005%0Ahttps:\/\/www.researchgate.net\/publication\/305320484_SISTEM_PEMBETUNGAN_TERPUSAT_STRATEGI_MELESTARI.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Abd Wahab, M. &amp; Harun, M. a. W. (2025). Daging Sintetik Dalam Konsep Pemakanan Agama-Agama Utama diMalaysia: Suatu Perbandingan: Synthetic Meat in Dietary Concept of Major Religions in Malaysia: A Comparative. Sains Insani 10(1): 75-89. https:\/\/doi.org\/10.33102\/sainsinsani.vol10no1.725<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Abdel-Mawgood, A. L., Gassem, M. A., Alsadon, A. A., Alghamdi, S. &amp; Al-Doss, A. (2010). Monitoring of genetically modified food in Saudi Arabia. Afr J Food Sci 4(8): 536-540. http:\/\/www.academicjournals.org\/ajfs<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Adenan, F., Sepri, S. K., Zabidin, F. Z. M., Arif, M. I. a. M., Abd Hamid, M. H. &amp; Rosli, M. S. D. A. (2023). Genetically modified food products (GMF) and its importance in Maqasid Shariah: Produk makanan ubah suai genetik (GMF) dan kepentingannya dalam Maqasid Syariah. al-Qanatir: International Journal of Islamic Studies 30(2): 215-223.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Affendi, A.R., Yaakob, E. &amp; Abd Halim, A.H. (2022). Peranan Eksekutif Halal Dalam Industri Makanan Halal. Journal of Fatwa Management and Research 27(2-SE): 196\u2013208.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Anas, M.Y., Wan Mohd Yusof, W.C. &amp; Mahani, M. (2010). The Concept of Halalan Tayyiba and Its Application in Products Marketing : A Case Study at Sabasun HyperRuncit Kuala Terengganu , Malaysia. International Journal of Business and Social Science 1(3): 239\u2013248.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Ariffin, M. F. M., Riza, N. S. M., Hamdan, M. N., Radzi, M. S. N. M., Rahman, N. H. A. &amp; Hamid, M. F. A. (2024). Nama Haram Tapi Produk Halal: Pandangan Dari Perspektif Undang-Undang Malaysia Dan Hukum Islam: Haram Name For Halal Product: A View From The Perspective Of Malaysian Law And Islamic Law. Malaysian Journal of Syariah and Law 12(1): 157-173.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Al-azmi, M. A., Izhar, M., &amp; Mohd, A. (2024). Penentuan Hukum Terhadap Rawatan Bersumberkan Haiwan Dua Alam dan Telurnya Menurut Perspektif Islam dan Sains. Journal of Contemporary Islamic Law, 9(2), 64\u201372. https:\/\/doi.org\/10.26475\/jcil.2024.9.2.08<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Batu, A., Regenstein, J. M. &amp; Dogan, I. S. (2015). GELATIN ISSUES IN HALAL FOOD PROCESSING FOR MUSLIM SOCIETIES. Electronic Turkish Studies 10(14).<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Bhat, Z. F., Kumar, S. &amp; Fayaz, H. (2015). In vitro meat production: Challenges and benefits over conventional meat production. Journal of integrative agriculture 14(2): 241-248.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Cahyaningrum, R., Safira, K. K., Lutfiyah, G. N., Zahra, S. I., Rahasticha, A. A. &amp; Aini, N. (2021). Potensi Gelatin dari Berbagai Sumber dalam Memperbaiki Karakteristik Marshmallow. Pasundan Food Technology Journal 8(2): 39-44. https:\/\/doi.org\/10.23969\/pftj.v8i2.4035.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Endang, S., Jumiono, A. &amp; Akil, S. (2020). Identifikasi titik kritis kehalalan gelatin. Jurnal Ilmiah Pangan Halal 2(1): 17-22.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Fadzli, S. D. N. M., Harun, M. a. W., Baharuddin, A. S. &amp; Adnan, M. R. a. R. (2021). Produk Makanan Ubah Suai Genetik (GMF) Dalam Perspektif Konsep Halalan Toyyiban Berdasarkan Penilaian Maqasid Hifz An-Nafs.. Malaysian Journal of Syariah and Law 9(1): 73-85.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Hamdan, M. N. &amp; Ramli, M. A. (2015). Konsep Mengubah Ciptaan Allah Swt: Analisis Hukum Pengkulturan Daging. Journal of Fatwa Management and Research 5(1): 81-105.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Hamdan, M. N., Ramli, M. A. &amp; Ab Rahman, A. (2019). Penggunaan Sel Stem dalam Pengkulturan Daging: Analisis Menurut Perspektif Hukum Islam: The Use of Stem Cells in Cultured Meat: Analysis According to Islamic Law Perspective. Journal of Fatwa Management and Research 18(1): 8-24.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Hamdan, M., Zain, N., Abu-Hussin, M., Malek, S. &amp; Ariffin, M. (2023). Will plant-based pork meat substitutes receive halal certification. Food Research<br \/>7(6): 23-28.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Hassan, N., Ahmad, T., Zain, N.M. &amp; Ashaari, A. (2020). A Novel Chemometrics Method for Halal Authentication of Gelatin in Food Products. Sains Malaysiana 49(9): 2083\u20132089.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Isa, N. M. (2014). Memahami keutamaan dalam menilai makanan yang diubahsuai secara genetik (GMF) daripada perspektif Islam. Prosiding Persidangan Kebangsaan Etika Kepenggunaan, Bangi: Universiti Kebangsaan Malaysia.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Kashim, M. &amp; Husni, A. M. (2017). Maqasid shariah in modern biotechnology concerning food products. International Journal of Islamic Thought 12: 27-39. https:\/\/doi.org\/10.24035\/ijit.12.2017.003<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Kashim, M. \u0130. a. M., Mokhtar, M. H., Hasim, N. A. &amp; Hatta, F. a. M. (2024). Ruling Determination of Genetically Modified Foods (GMF) in Islam. International Journal of Islamic Thought 25: 85-96. https:\/\/doi.org\/10.24035\/ijit.25.2024.288.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Langitasari, I. (2023). Kontroversi Daging Sintetik: Antara Kemajuan Teknologi Dan Isu Kehalalan. Jurnal Yaqzhan: Analisis Filsafat, Agama dan Kemanusiaan 9(1): 73-82.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Manan, A., &amp; Syukran, A. (2023). PRINSIP KEANJALAN FATWA MENURUT PERSPEKTIF SYARAK. 28(3). Mohammad Aizat Jamaludin, Mohd Anuar Ramli &amp; Suhaimi Ab Rahman. (2011). Ijtihad Kontemporari Dalam Pembinaan Fiqh Kepenggunaan Semasa di Malaysia. International Conference on Creativity and Innovation for Sustainable Development 2011, Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (January 2011): 1\u201315.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Mohd Tahir, S., Izhar Ariff Mohd Kashim ii Pelajar Siwazah, M., Syariah, J., Pengajian Islam, F. &amp; Pensyarah Kanan, I. (2017). Maqasid Syariah Dalam Makanan Moden. International Journal of Islamic Studies 6(1): 2289\u20139944. http:\/\/myjms.mohe.gov.my\/index.php\/alqanatir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Mohd Tahir, S. &amp; Mohd Kashim, M.I.A. (2016). Modul Penentuan Hukum Makanan Ubah Suai Genetik<br \/>(GMF) Dan Kepentingannya Kepada Umat Islam. Jurnal Fiqh 13(1): 89\u2013116.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Mudau, M. &amp; Adebo, O.A. (2024). Three dimensional (3D)-printed foods: A review of recent advances in their ingredients, printing techniques, food printers, postprocessing methods, consumer acceptance and safety. Journal of Food Process Engineering 47(5): 1\u201322.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Muhamad Asni, M.F.A.H. &amp; Sulong, J. (2017). Penyelarasan Fatwa Antara Negeri-Negeri: Analisis Amalan Dan Kaedah Penyeragamannya di Malaysia 9(January): 86\u2013109.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Rosele, M.I., Md Ariffin, M.F., Ramli, M.A. &amp; Isamail,M.Z. 2016. Pendekatan Ijtihad Kontemporari Dalam Isu Semasa Di Malaysia. Konsep Asas dan Prinsip Pembuatan Menurut Islam 17(1): 51\u201368. https:\/\/journal.unisza.edu.my\/jimk\/index.php\/jimk\/article\/viewFile\/81\/68.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Rosele, M.I., Meerangani, K.A., Harun, M.S. &amp; Md. Ariffin, M.F. (2021). Ijtihad Semasa Di Malaysia: Tinjauan Terhadap Konsep Dan Keperluannya (Current Ijtihad In Malaysia: A Review On Its Concept And Urgency). UMRAN &#8211; International Journal of Islamic and Civilizational Studies 8(3): 15\u201328.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Sofian, F.M., Dalin, M.R., Madzen, M., N. Syahbana, N.A.H., Kamal Singh, S.L., Syafie, H.H.K., Shahizan Ali, M.N. &amp; Mohd Adenan, S.F. (2023). Pembangunan Industi Halal: Kajian Perbandingan Prosedur dan Proses Pensijilan Halal dan Pengauditan serta Cabaran dihadapi oleh Malaysia dan Thailand 20(1).<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Uddin, S., Hossain, M., Sagadevan, S., Al Amin, M. &amp; Johan, M. (2021). Halal and Kosher gelatin: Applications as well as detection approaches with<br \/>challenges and prospects. Food Bioscience, 44, 101422. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.fbio.2021.101422.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">BBC News. (2020). Pork Made From Plants Launched By Impossible Foods: https:\/\/www.bbc.com\/news\/technology-51015435. Diakses pada 24\/6\/2025<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Berita Harian. (2024). Artikel Makanan Berproses: https:\/\/www.bharian.com.my\/sihat\/2024\/10\/1317713\/makanan-berproses-bahaya-tersembunyi-di sebalikkemudahan. Diakses pada 21\/6\/2025.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Berita Harian. (2024). Artikel Daging Kultur Halal Jika Penuhi Syarat- MUIS: https:\/\/www.bharian.com.my\/dunia\/asean\/2024\/02\/1208478\/daging-kultur-halal-jika-penuhi-syarat-muis. Diakses pada 23\/6\/2025.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Sinar Harian. (2020). Artikel Inovasi Daging Kultur. https:\/\/www.sinarharian.com.my\/article\/115806\/GLOBAL\/Inovasi-daging-kultur. Diakses pada 23\/6\/2025.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Laman Web USIM. Daging Kultur: https:\/\/www.usim.edu.my\/ms\/berita\/in-our-wordsms\/daging-kultur-cabaran-peluang-dan-masa-depandalam-industri-halal\/. Diakses pada 21\/6\/2025.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Laman Web Wikipedia. Gelatin: https:\/\/ms.wikipedia.org\/wiki\/Gelatin. Diakses pada 21\/6\/2025.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Jabatan Kemajuan Islam Malaysia. (2010). Kertas Makluman Mekanisme Penyeragaman Pensijilan Halal Malaysia Antara Majlis Agama Islam Negeri<br \/>dan Jabatan Kemajuan Islam Malaysia. Putrajaya: Jabatan Kemajuan Islam Malaysia.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">JAKIM. (2009). Keputusan muzakarah Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia. Putrajaya: Jabatan Kemajuan Islam Malaysia.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">JAKIM. (2011). Hukum memakan makanan terubahsuai genetic (Genetic modified food): http:\/\/www.efatwa.gov.my\/fatwa-kebangsaan\/hukummemakanmakananterubahsuai-genetik-genetic-modified-food<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">JAKIM. (2015). Kompilasi Pandangan Hukum Muzakarah Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia. Sustainability<br \/>(Switzerland) Vol. 11, hlm. 1\u201314 http:\/\/scioteca.caf.com\/bitstream\/handle\/123456789\/1091\/RED2017-Eng-8ene.pdfsequence=12&amp;isAllowed=y%0Ahttp:\/\/dx.doi.org\/10.1016\/j.regsciurbeco.2008.06.005%0Ahttps:\/\/www.researchgate.net\/publication\/305320484_SISTEM_PEMBETUNGAN_TERPUSAT_STRATEGI_MELESTARI.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">JAKIM. (2017). The Recognised Foreign Halal Certification BODIES &amp; AUTHORITIES. Secretariat Malaysia Halal Council (3): 1\u201360.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">JAKIM. (2018). Info Umum Antara Bahan Ramuan Kritikal Halal Dalam Produk Kek: https:\/\/www.islam.gov.my\/ms\/e-khutbah\/1276-baitul-maqdis-kamimencintaimu. Diakses pada 25\/6\/2025.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Portal Rasmi Halal Food Council USA: https:\/\/halalfoodcouncilusa.com\/how-halalcertification-in-the-usa-compares-to-other-countries\/<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Portal Rasmi JAKIM: https:\/\/www.islam.gov.my\/ms\/berita\/4080-jakimmenerima-kunjungan-delegasi-majelis-ulamaindonesia-provinci-sumatera-utara. Diakses pada 21\/6\/2025.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Portal Rasmi Majlis Keselamatan Negara. 2024: https:\/\/www.mkn.gov.my\/web\/ms\/2024\/06\/26\/peranan-industri-halal\/. Diakses pada 21\/6\/2025.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Portal Rasmi Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan (2018). Bayan Linnas Siri Ke-151: Tajdid Dalam Fatwa: Antara Teori Dan Praktikal: https:\/\/muftiwp.gov.my\/ms\/artikel\/bayanlinnas\/2709-bayan-linnas-siri-ke-151-tajdid-dalam- Diakses pada 16\/11\/2025.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Portal Rasmi Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan. (2020). Hukum Memakan Daging Babi Tiruan (Sintetik): https:\/\/www.muftiwp.gov.my\/en\/artikel\/irsyadfatwa\/irsyad-fatwa-umum-cat\/4085-irsyad-al-fatwasiri-ke-390-hukum-memakan-daging-babi-tiruansintetik. Diakses pada 24\/6\/2025.<\/p>\n<p>Tim Penulis Departemen Agama, A Muin dkk., Ushul Fiqh II (Qaidah-Qaidah lstinbath dan Ijtihad) (Jakarta: Dirjen Pembinaan Kelembagaan Agama Islam Depag, 1986), h. 172.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">(Ibrahim Najaib Muhammad Iwad, Al-Qada fi al-Islam, Kaherah : Majma\u2019 al-Buhuth Al-Islamiyyah :1975 hal :10).<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Abdullah, M. A., Zakaria, Z., Buang, A. H., &amp; Ismail, S. Z. (2021). Journal of Shariah Law Research, 6(February), 235\u2013272.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Abdullah, N. F., &amp; Mukhtar, M. (2014). KERAGUAN PENGGUNAAN BAHAN DALAM PENGENDALIAN MAKANAN MODEN Noor. Sustainability (Switzerland), 11(1), 1\u201314. http:\/\/scioteca.caf.com\/bitstream\/handle\/123456789\/1091\/RED2017-Eng-8ene.pdf sequence=12&amp;isAllowed=y%0Ahttp:\/\/dx.doi.org\/10.1016\/j.regsciurbeco.2008.06.005%0Ahttps:\/\/www.researchgate.net\/publication\/305320484_SIS<br \/>TEM_PEMBETUNGAN_TERPUSAT_STRATEGI<br \/>_MELESTARI<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Affendi, A. R., Yaakob, E., &amp; Abd Halim, A. H. (2022). Peranan Eksekutif Halal Dalam Industri Makanan Halal. Journal of Fatwa Management and Research, 27(2-SE), 196\u2013208. https:\/\/doi.org\/10.33102\/jfatwa.vol27no2-se.497<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Al-azmi, M. A., Izhar, M., &amp; Mohd, A. (2024). Penentuan Hukum Terhadap Rawatan Bersumberkan Haiwan Dua Alam dan Telurnya Menurut Perspektif Islam dan Sains. Journal of Contemporary Islamic Law, 9(2), 64\u201372. https:\/\/doi.org\/10.26475\/jcil.2024.9.2.08<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Anas, M. Y., Wan Mohd Yusof, W. C., &amp; Mahani, M. (2010). The Concept of Halalan Tayyiba and Its Application in Products Marketing : A Case Study at<br \/>Sabasun HyperRuncit Kuala Terengganu , Malaysia. International Journal of Business and Social Science, 1(3), 239\u2013248.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Azmi, M. A., &amp; Jusoh, A. F. (2024). Integrasi Ijtih\u0101d Jam\u0101\u2019\u012b (Kolektif) dalam Institusi-institusi Fatwa. 9, 52\u201363.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Hassan, N., Ahmad, T., Zain, N. M., &amp; Ashaari, A. (2020). A Novel Chemometrics Method for Halal<br \/>Authentication of Gelatin in Food Products. Sains Malaysiana, 49(9), 2083\u20132089. https:\/\/doi.org\/10.17576\/jsm-2020-4909-06<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">JAKIM. (2015). Kompilasi Pandangan Hukum Muzakarah Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia. Sustainability (Switzerland), 11(1), 1\u201314. http:\/\/scioteca.caf.com\/bitstream\/handle\/123456789\/1091\/RED2017-Eng-8ene.pdf?sequence=12&amp;isAllowed=y%0Ahttp:\/\/dx.doi.org\/10.1016\/j.regsciurbeco.2008.06.005%0Ahttps:\/\/www.researchgate.net\/publication\/305320484_SIS<br \/>TEM_PEMBETUNGAN_TERPUSAT_STRATEGI_MELESTARI<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">JAKIM. (2017). Secretariat Malaysia Halal Council, 3, 1\u201360.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Manan, A., &amp; Syukran, A. (2023). Mohammad Aizat Jamaludin, Mohd Anuar Ramli, &amp;<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Suhaimi Ab Rahman. (2011). Ijtihad Kontemporari Dalam Pembinaan Fiqh Kepenggunaan Semasa di Malaysia. International Conference on Creativity and Innovation for Sustainable Development 2011,Universiti Islam Antarabangsa Malaysia, January 2011, 1\u201315.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Mohd Tahir, S., Izhar Ariff Mohd Kashim ii Pelajar Siwazah, M., Syariah, J., Pengajian Islam, F., &amp; Pensyarah Kanan, I. (2017). Maqasid Syariah Dalam<br \/>Makanan Moden. International Journal of Islamic Studies, 6(1), 2289\u20139944. http:\/\/myjms.mohe.gov.my\/index.php\/alqanatir<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Mohd Tahir, S., &amp; Mohd Kashim, M. I. A. (2016). Modul Penentuan Hukum Makanan Ubah Suai Genetik (GMF) Dan Kepentingannya Kepada Umat Islam. Jurnal Fiqh, 13(1), 89\u2013116. https:\/\/doi.org\/10.22452\/fiqh.vol13no1.4<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Mudau, M., &amp; Adebo, O. A. (2024). Three dimensional (3D)-printed foods: A review of recent advances in their ingredients, printing techniques, food printers, post-processing methods, consumer acceptance and safety. Journal of Food Process Engineering, 47(5), 1\u201322. https:\/\/doi.org\/10.1111\/jfpe.14621<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Muhamad Asni, M. F. A. H., &amp; Sulong, J. (2017). Penyelarasan Fatwa Antara Negeri-Negeri: AnalisisAmalan Dan Kaedah Penyeragamannya di Malaysia.<br \/>9(January), 86\u2013109.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Rosele, M. I., Md Ariffin, M. F., Ramli, M. A., &amp; Isamail, M. Z. (2016). Pendekatan Ijtihad Kontemporari Dalam Isu Semasa Di Malaysia. Konsep Asas Dan<br \/>Prinsip Pembuatan Menurut Islam, 17(1), 51\u201368. https:\/\/journal.unisza.edu.my\/jimk\/index.php\/jimk\/article\/viewFile\/81\/68<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Rosele, M. I., Meerangani, K. A., Harun, M. S., &amp; Md. Ariffin, M. F. (2021). Ijtihad Semasa Di Malaysia: Tinjauan Terhadap Konsep Dan Keperluannya (Current Ijtihad In Malaysia: A Review On Its Concept And Urgency). UMRAN &#8211; International Journal of Islamic and Civilizational Studies, 8(3),<br \/>15\u201328. https:\/\/doi.org\/10.11113\/umran2021.8n3.501<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Sofian, F. M., Dalin, M. R., Madzen, M., N. Syahbana, N. A. H., Kamal Singh, S. L., Syafie, H. H. K., Shahizan Ali, M. N., &amp; Mohd Adenan, S. F. (2023). Pembangunan Industi Halal: Kajian Perbandingan Prosedur dan Proses Pensijilan Halal dan Pengauditan serta Cabaran dihadapi oleh Malaysia dan Thailand. 20(1).<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Yusuf al-Qaradawi. 2002. Ijtihad dalam syariat Islam: Beberapa analitis tentang ijtihad semasa. Terj. Kuala Lumpur: Crescent News (KL) Sdn. Bhd<\/p>\n<p>[\/et_pb_tab][\/et_pb_tabs][\/et_pb_column_inner][\/et_pb_row_inner][\/et_pb_column][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>DECEMBER 2025Aplikasi Fatwa Kontemporari Terhadap Produk Makanan ModenThe Application of Contemporary Fatwas on Modern Food ProductsNur Aqila Mohd ZahariResearch Centre for Sharia, Faculty of Islamic Studies, Universiti Kebangsaan MalaysiaNur Ain Nabihah NasharuddinResearch Centre for Sharia, Faculty of Islamic Studies, Universiti Kebangsaan MalaysiaMohd Izhar Ariff Mohd Kashim, izhar@ukm.edu.myResearch Centre for Sharia, Faculty of Islamic Studies, Universiti [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"class_list":["post-4568","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4568","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4568"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4568\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5173,"href":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4568\/revisions\/5173"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}