{"id":5043,"date":"2026-06-16T01:37:49","date_gmt":"2026-06-16T01:37:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/?page_id=5043"},"modified":"2026-06-18T05:27:08","modified_gmt":"2026-06-18T05:27:08","slug":"jcil-2026-111-artikel-6","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/jcil-2026-111-artikel-6\/","title":{"rendered":"JCIL 2026 11(1) Artikel 6"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; fullwidth=&#8221;on&#8221; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; specialty=&#8221;on&#8221; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_blurb title=&#8221;2026 11(1)&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p>JUNE 2026<\/p>\n<p>[\/et_pb_blurb][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Cover-JCIL-2026-111-scaled.jpg&#8221; title_text=&#8221;Cover JCIL 2026 11(1)&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;2_3&#8243; specialty_columns=&#8221;2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_row_inner _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column_inner saved_specialty_column_type=&#8221;2_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_text admin_label=&#8221;Tajuk&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><strong>Analisis Retrospektif Karya Berkaitan Penggunaan Kamus Sebagai Alat Bantu Mengajar Ilmu Falak <\/strong><\/h3>\n<h3><em>A Retrospective Analysis of Scholarly Works on the Use of Dictionaries as Teaching Aids in Falak Studies<\/em><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_text admin_label=&#8221;Penulis&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p><strong>Mohamad Fauzan Mohd Razali<\/strong><br \/>Research Centre for Sharia, Faculty of Islamic Studies, Universiti Kebangsaan Malaysia, Selangor, Malaysia<br \/><strong>Mohd Hafiz Safiai, <\/strong><em>hafizsafiai@ukm.edu.my<\/em><br \/>Research Centre for Sharia, Faculty of Islamic Studies, Universiti Kebangsaan Malaysia, Selangor, Malaysia<br \/><strong>Muhd Rasywan Syarif<\/strong><br \/>UIN Alauddin, Makassar, Indonesia<\/p>\n<p><span class=\"ContentControl SCXW24809054 BCX8\" role=\"group\" aria-label=\"Rich text content control paragraph\"><span class=\"ContentControlBoundarySink SCXW24809054 BCX8\" lang=\"EN-GB\" xml:lang=\"EN-GB\" data-contrast=\"none\">Received: Jan 5, 2026 | Revised: Feb 3, 2026 | Accepted: June 3, 2026 | Published: June 15, 2026<\/span><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_text admin_label=&#8221;Volume &#038; PDF&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p><span class=\"ContentControl SCXW24809054 BCX8\" role=\"group\" aria-label=\"Rich text content control paragraph\"><span class=\"ContentControlBoundarySink SCXW24809054 BCX8\" lang=\"EN-GB\" xml:lang=\"EN-GB\" data-contrast=\"none\"><span style=\"font-size: 14px;\">2026, Vol. 11(1), pp. 61-67. \u00a0| \u00a0<\/span><a href=\"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Artikel-6-2026-Vol.-111-malay.pdf\">PDF<\/a><br \/>DOI: https:\/\/doi.org\/10.26475\/jcil.2026.11.1.06<\/span><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_tabs admin_label=&#8221;Abstract &#038; References&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; body_text_align=&#8221;justify&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][et_pb_tab title=&#8221;Abstrak&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; body_text_align=&#8221;justify&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p>Artikel ini membincangkan analisis kajian literatur berkaitan istilah falak dalam tradisi keilmuan Islam dengan meletakkan fokus perbincangan dalam peranan dan kepentingan perkamusan falak, khususnya Qamus Dar Al-Ilm Al-Falaki. Isu kajian timbul daripada keterbatasan penyelidikan ilmiah yang menganalisis istilah falak secara sistematik daripada perspektif leksikografi, meskipun istilah tersebut adalah asas penting dalam pemahaman ilmu falak serta penggunaannya dalam ibadah dan pendidikan Islam. Kajian ini menggunakan pendekatan kualitatif melalui analisis kajian literatur berkaitan ilmu falak, peristilahan falak, leksikografi falak dan penterjemahan istilah Arab-Melayu. Dapatan kajian menunjukkan bahawa istilah falak bukan sekadar terminologi teknikal, sebaliknya mencerminkan kerangka epistemologi yang menghubungkan dimensi bahasa, sains dan agama, di samping menyoroti peranan kamus falak sebagai instrumen konseptual dalam penyelarasan dan pemeliharaan ketepatan istilah. Diharapkan kajian dapat menjadi rujukan asas yang memacu pemahaman konsep dan penggunaan istilah falak secara lebih tersusun dan sistematik, sekali gus menyumbang kepada pemantapan pengajaran dan penyelidikan ilmu falak dalam konteks pengajian Islam kontemporari. \u00a0<\/p>\n<p>Kata Kunci<br \/>Ilmu falak, istilah falak, leksikografi Arab, perkamusan saintifik, Qamus Dar Al-Ilm Al-Falaki<\/p>\n<p>[\/et_pb_tab][et_pb_tab title=&#8221;Abstract&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; body_text_align=&#8221;justify&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p class=\"AbstractBahasaEnggeris\"><span lang=\"EN-GB\">This article discusses a literature-based analytical study on falak terminology within the Islamic scholarly tradition, with particular emphasis on the role and significance of falak lexicography, specifically Qamus Dar Al-Ilm Al-Falaki. The research issue arises from the limited number of scholarly studies that systematically examine falak terminology from a lexicographical perspective, despite its fundamental importance in understanding falak science and its application in Islamic worship and education. This study adopts a qualitative approach through a literature review of works related to falak studies, falak terminology, falak lexicography, and Arabic\u2013Malay terminological translation. The findings indicate that falak terminology extends beyond technical nomenclature, instead reflecting an epistemological framework that integrates linguistic, scientific, and religious dimensions. Furthermore, the study highlights the role of falak dictionaries as conceptual instruments in the standardisation and preservation of terminological accuracy. It is hoped that this research will serve as a foundational reference to promote a more structured and systematic understanding and application of falak terminology, thereby contributing to the strengthening of teaching and research in falak studies within the context of contemporary Islamic scholarship. <\/span><\/p>\n<p>KEYWORDS<br \/>Falak studies, falak terminology, Arabic lexicography, scientific lexicography, Qamus Dar Al-Ilm Al-Falaki<\/p>\n<p>[\/et_pb_tab][et_pb_tab title=&#8221;References&#8221; _builder_version=&#8221;4.24.3&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; body_text_align=&#8221;justify&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<\/p>\n<p>\u2018Abd al-Am\u012br Mu\u02bemin. 2006. <em>Qamus Dar Al-Ilm Al-Falaki<\/em>. Bayrut: Dar Al-Ilm Li al-Mal\u0101y\u012bn.<\/p>\n<p>Aizan Ali @ Mat Zin, Khadijah bt Ismail &amp; Mohammaddin Abdul Niri. 2015. Sejarah dan Faktor Perkembangan Astronomi Islam di Malaysia: Satu Penelitian. <em>Journal of Al-Tamaddun<\/em>, 10(1), 1\u201318.<\/p>\n<p>Azman Che Mat. 2010. Revisiting Arabic-Malay Translation Experience in Malaysia: A Historical and Contemporary Account. <em>Asian Culture and History<\/em>, 2(2).<\/p>\n<p>Bagheri, Mohammad. 2006. <em>Kushyar ibn Labban\u2019s Glossary of Astronomy.<\/em> SCIAMVS, 7, 145\u2013174.<\/p>\n<p>Ettahri, Mohamed Amine. 2018. <em>Developing an Arabic Equivalent of the Planetary Nomenclature: A Draft for a Standardized System<\/em>. EPSC Abstracts, 12, EPSC2018-1140.<\/p>\n<p>Junaidi Kasdan. 2020. Penciptaan Istilah dan Akal Budi Melayu. International Journal of the Malay World and Civilisation 8(1), 2020: 3 \u2013 16. https:\/\/doi.org\/10.17576\/jatma-2020-0801-01<\/p>\n<p>Khairussaadah Wahid, Mohd Saiful Anwar Mohd Nawawi &amp; Saadan Man. 2017. A Comparative Study on Interpretation of Planet from Al-Quran and Astronomy Views. <em>Al-Bay\u0101n: Journal of Qur\u02be\u0101n and \u1e24ad\u012bth Studies<\/em>, 15(2), 213\u2013239.<\/p>\n<p>Khusenova, Mehriniso Uktamovna. 2024. Lexical-Semantic Features of Astronomical Terminology in the English Language. <em>American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education<\/em>, 2(11), 279\u2013282.<\/p>\n<p>Kunitzsch, Paul. 2005. <em>Translations from Arabic (Astronomy\/Astrology): The Formation of Terminology.<\/em> Archivum Latinitatis Medii Aevi, 63, 161\u2013168.<\/p>\n<ol start=\"2021\">\n<li>Anzaikhan &amp; Muhammad Roni. 2021. The Study of Falak Science in the Qur\u2019an: Analytical Study of Tafsir Al-Misbah. Fitrah: <em>Jurnal Kajian Ilmu-Ilmu Keislaman,<\/em> 7(2), 181\u2013196.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Mohamad Faizal bin Jani. 2017. Kepentingan Ilmu Falak dalam Kehidupan. Jabatan Mufti Negeri Perak. https:\/\/mufti.perak.gov.my\/images\/minda_mufti\/2017\/mac\/falak.pdf<\/p>\n<p>Mohamad Hussin &amp; Muhammad Hakim Kamal. 2021. Translation of al-Quran into Malay Language in the Malay World. <em>International Journal of Islamic Studies and Humanities (IJISH),<\/em> 4, 33\u201351.<\/p>\n<p>Mohd Hilmi Ramli &amp; Muhammad Syukri Rosli. 2022. Ta\u02bfr\u012bf\u0101t J\u0101w\u012b oleh Tuan Guru Haji Ibrahim Haji Jusoh (m. 1980): Satu Kajian Perkamusan Istilah Saintifik di Alam Melayu. <em>Afkar: Jurnal Akidah dan Pemikiran Islam,<\/em> 24(2), 35\u201398.<\/p>\n<p>Muhamadul Bakir Hj. Yaakub, Muhamad Alif Hj. Sasmat &amp; Khatijah Othman. 2022. <em>Translation of Islamic Terminology in the Malay Archipelago: A Review.<\/em> Proceedings Borneo Islamic International Conference, 13, 148\u2013152.<\/p>\n<p>Nik Norimah Tuan Mat, Noor Eliza &amp; Azman Che Mat. 2022. Perspektif Penterjemahan Karya Sastera Prosa Arab ke Bahasa Melayu dalam Kajian-Kajian Lepas. <em>Al-Irsyad: Journal of Islamic and Contemporary Issues<\/em>, 7, 924\u2013936.<\/p>\n<p>Noor Syafiqah Ahamadi Palah &amp; Zamri Arifin. 2016. Pencerakinan Kajian Istilah dan Terjemahan BERNAMA Arab ke Bahasa Melayu dan Inggeris. <em>Islamiyyat<\/em>, 38(2), 141\u2013148.<\/p>\n<p>Sabra, Abdelhamid I. 1994. <em>Science and Philosophy in Medieval Islamic Theology: The Evidence of the Fourteenth Century.<\/em> Zeitschrift f\u00fcr Geschichte der Arabisch-Islamischen Wissenschaften.<\/p>\n<p>Saliba, George. 1994. <em>A History of Arabic Astronomy: Planetary Theories During the Golden Age of Islam. <\/em>New York: New York University Press.<\/p>\n<p>Taj Rijal Muhamad Romli &amp; Ariza Binti Abdullah. 2019. Kamus arab-melayu dan melayu-arab dalam era perkembangan industri 1.0 sehingga 4.0. Persidangan Penterjemahan Antarabangsa ke-17 (Penterjemahan Era Digital). https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/335754508_kamus_arab-melayu_dan_melayu-arab_dalam_era_perkembangan_industri_10_sehingga_40<\/p>\n<p>[\/et_pb_tab][\/et_pb_tabs][\/et_pb_column_inner][\/et_pb_row_inner][\/et_pb_column][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>JUNE 2026Analisis Retrospektif Karya Berkaitan Penggunaan Kamus Sebagai Alat Bantu Mengajar Ilmu Falak A Retrospective Analysis of Scholarly Works on the Use of Dictionaries as Teaching Aids in Falak Studies &nbsp;Mohamad Fauzan Mohd RazaliResearch Centre for Sharia, Faculty of Islamic Studies, Universiti Kebangsaan Malaysia, Selangor, MalaysiaMohd Hafiz Safiai, hafizsafiai@ukm.edu.myResearch Centre for Sharia, Faculty of Islamic [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"class_list":["post-5043","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5043","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5043"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5043\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5151,"href":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5043\/revisions\/5151"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ukm.my\/jcil\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5043"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}