\nFakulti Pendidikan, Universiti Kebangsaan Malaysial1
\nPenulis Koresponden : mohdnizam@ukm.edu.my<\/a><\/center>
\nKata Kunci<\/strong>: Gemini, NotebookLM, Produktiviti Pensyarah, Pengajaran, Pendidikan Tinggi<\/p>\n
Tanggungjawab Pensyarah Melangkaui Bilik Kuliah<\/strong><\/p>\n Setiap kali semester baharu bermula, senarai tugasan seorang pensyarah menjadi semakin panjang. Tugas-tugas seperti menyediakan rancangan pengajaran, mereka bentuk aktiviti pembelajaran, membina instrumen penilaian, menyemak tugasan pelajar, menyediakan kertas kerja, menulis geran penyelidikan, menghasilkan artikel jurnal, membimbing pelajar pascasiswazah dan menghadiri pelbagai mesyuarat hanyalah sebahagian daripada rutin harian yang perlu diselesaikan. Ramai beranggapan bahawa tugas utama pensyarah ialah mengajar di dalam bilik kuliah. Hakikatnya, masa mengajar hanyalah sebahagian kecil daripada keseluruhan tanggungjawab akademik. Cabaran sebenar ialah memastikan setiap tugasan dilaksanakan dengan berkualiti walaupun masa sentiasa menjadi sumber yang paling terhad.<\/p>\n Atas sebab itulah saya mula melihat Google Gemini dan NotebookLM bukan sekadar sebagai aplikasi kecerdasan buatan, tetapi sebagai rakan kerja profesional yang membantu saya mengurus masa dengan lebih strategik. Bagi saya, matlamat penggunaan AI bukan untuk bekerja dengan lebih sedikit, tetapi untuk menghasilkan kerja yang lebih berkualiti dalam tempoh yang lebih singkat. Salah satu tugasan yang paling banyak menggunakan masa ialah penyediaan rancangan pengajaran. Walaupun setiap kursus telah mempunyai proforma yang lengkap, dokumen tersebut hanyalah kerangka asas. Tanggungjawab pensyarah ialah menterjemahkan hasil pembelajaran kepada pengalaman pembelajaran yang benar-benar memberi impak kepada pelajar.<\/p>\n Mereka Bentuk Pengajaran yang Lebih Kreatif dan Bermakna<\/strong><\/p>\n Di sinilah Gemini menjadi pembantu yang sangat berguna. Saya biasanya memuat naik hasil pembelajaran kursus, kandungan minggu pengajaran dan tahap pelajar. Berdasarkan maklumat tersebut, Gemini membantu mencadangkan aktiviti pembelajaran aktif, kajian kes, simulasi, pembelajaran berasaskan masalah (Problem-Based Learning<\/em>), pembelajaran kolaboratif dan bentuk penilaian yang selaras dengan objektif pengajaran. Saya tidak menerima cadangan tersebut secara bulat-bulat, tetapi menjadikannya sebagai asas untuk menghasilkan pengalaman pembelajaran yang lebih kreatif dan relevan dengan konteks kursus. Bagi memastikan setiap aktiviti benar-benar mengukur hasil pembelajaran, saya turut menggunakan Gemini untuk membina rubrik pemarkahan, instrumen penilaian formatif, soalan Kemahiran Berfikir Aras Tinggi (KBAT) serta cadangan refleksi pembelajaran. Masa yang sebelum ini dihabiskan untuk menyediakan draf pertama kini boleh digunakan untuk memperhalusi kandungan dan meningkatkan kualiti penyampaian.<\/p>\n NotebookLM pula berfungsi sebagai pusat rujukan digital saya. Semua proforma kursus, manual pengajaran, polisi universiti, dokumen akreditasi, nota kuliah dan artikel jurnal disusun mengikut kursus dalam notebook yang berasingan. Apabila saya ingin menyemak sesuatu maklumat, saya tidak lagi perlu membuka puluhan fail atau mencari dokumen lama. Semua maklumat boleh dicapai dengan pantas berdasarkan dokumen yang telah saya simpan.<\/p>\n Pengalaman yang sama saya terapkan dalam penyediaan kertas kerja dan permohonan geran penyelidikan. Gemini membantu menyusun idea, mengenal pasti jurang penyelidikan, memperkemas objektif, menyemak keselarasan metodologi serta mencadangkan struktur penulisan yang lebih meyakinkan. NotebookLM pula memudahkan saya membuat semakan terhadap dokumen geran terdahulu, garis panduan pembiayaan dan artikel sokongan tanpa perlu mengulang proses carian dari awal.<\/p>\n Dalam penulisan artikel jurnal dan buku, saya menggunakan Gemini sebagai “editor pertama”. Saya meminta AI mengenal pasti bahagian yang kurang jelas, mencadangkan kesinambungan antara perenggan serta memperbaiki gaya bahasa akademik. Namun begitu, semua hujah, interpretasi dan kandungan ilmiah tetap disemak serta diperhalusi berdasarkan kepakaran dan pengalaman saya sendiri.<\/p>\n Melalui pengalaman ini, saya belajar bahawa penggunaan AI yang paling berkesan bukanlah apabila kita menyerahkan kerja kepada AI, tetapi apabila kita mengetahui bahagian mana yang sesuai dibantu oleh AI dan bahagian mana yang mesti diselesaikan oleh manusia. AI sangat baik dalam mempercepatkan proses, tetapi kreativiti, pertimbangan profesional dan nilai akademik masih bergantung pada pensyarah.<\/p>\n Gemini dan NotebookLM bukan sekadar meningkatkan produktiviti. Kedua-duanya telah mengubah cara saya mengurus masa. Tugasan rutin dapat diselesaikan dengan lebih cekap, sekaligus memberi lebih banyak ruang untuk perkara yang benar-benar penting: berfikir, membimbing pelajar, menjalankan penyelidikan dan menghasilkan inovasi yang memberi manfaat kepada masyarakat.<\/p>\n Itulah nilai sebenar AI dalam dunia akademik. Ia bukan mengambil alih peranan pensyarah, tetapi membolehkan pensyarah kembali menumpukan perhatian kepada perkara yang paling penting dalam profesion ini, iaitu membina ilmu dan membangunkan insan.<\/p>\n Penutup<\/strong><\/p>\n Pengalaman menggunakan Gemini dan NotebookLM telah mengubah cara saya melihat produktiviti seorang pensyarah. AI bukan sekadar mempercepatkan penyediaan rancangan pengajaran, penulisan geran atau penghasilan artikel ilmiah, tetapi membolehkan saya memberi lebih banyak tumpuan kepada perkara yang paling penting dalam profesion akademik membimbing pelajar, menjalankan penyelidikan berkualiti dan menyumbang kepada pembangunan ilmu.<\/p>\n Pada masa hadapan, saya percaya penggunaan AI dalam dunia akademik akan menjadi sebahagian daripada amalan profesional seorang pensyarah. Namun, kejayaan teknologi ini bergantung pada cara kita menggunakannya. Gemini dan NotebookLM bukan pengganti kreativiti, pengalaman dan pertimbangan akademik, tetapi pemangkin yang membantu pensyarah bekerja dengan lebih cekap, lebih strategik dan lebih berimpak. Akhirnya, nilai sebenar AI bukan terletak pada keupayaannya menghasilkan kandungan, tetapi pada keupayaannya memberikan lebih banyak ruang kepada pensyarah untuk melakukan perkara yang tidak dapat digantikan oleh teknologi, iaitu membina ilmu, membentuk insan dan mencipta perubahan yang bermakna.<\/p>\n Rujukan Mohamad Nizam Nazarudin Fakulti Pendidikan, Universiti Kebangsaan Malaysial1 Penulis Koresponden : mohdnizam@ukm.edu.my Kata Kunci: Gemini, NotebookLM, Produktiviti Pensyarah, Pengajaran, Pendidikan Tinggi Tanggungjawab Pensyarah Melangkaui Bilik …<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3112,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"sky_video_link_meta":"","footnotes":""},"categories":[59,53],"tags":[],"wd_jilid":[63],"class_list":["post-3110","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-vol-4-julogos-2026","category-pendidikan-digital","wd_jilid-jilid-4"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ukm.my\/wadahdigital\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3110","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ukm.my\/wadahdigital\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ukm.my\/wadahdigital\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ukm.my\/wadahdigital\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ukm.my\/wadahdigital\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3110"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.ukm.my\/wadahdigital\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3584,"href":"https:\/\/www.ukm.my\/wadahdigital\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3110\/revisions\/3584"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ukm.my\/wadahdigital\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3112"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ukm.my\/wadahdigital\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ukm.my\/wadahdigital\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ukm.my\/wadahdigital\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3110"},{"taxonomy":"wd_jilid","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ukm.my\/wadahdigital\/wp-json\/wp\/v2\/wd_jilid?post=3110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/www.ukm.my\/wadahdigital\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Vol4_17-300x128.png\")
<\/a><\/center> <\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.ukm.my\/wadahdigital\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Vol4_18-300x136.png\")
<\/a>
\nRajah 2: Pengurusan Dokumen Akademik Menggunakan NotebookLM<\/center>Antara amalan yang saya praktikkan ialah:<\/p>\n\n
\n[1] Google Malaysia. (2026). Enabling Gemini for Education across all Malaysian public universities. Blog Rasmi Google Malaysia https:\/\/malaysia.googleblog.com\/2026\/03\/enabling-gemini-for-education-across.html <\/a>
\n[2] Google. (2026). Gemini expands to all public universities in Malaysia. Google Blog.
\nhttps:\/\/blog.google\/company-news\/inside-google\/around-the-globe\/google-asia\/gemini-malaysia-universities\/ <\/a>
\n[3] Google for Education. (2026). Understand Anything with NotebookLM. Google for Education. https:\/\/edu.google.com\/ai-notebooklm\/ <\/a>
\n[4] Tufino, E. (2025). NotebookLM: An LLM with RAG for Active Learning and Collaborative Tutoring. arXiv. https:\/\/doi.org\/10.48550\/arXiv.2504.09720 <\/a>
\n[5] Google. (2026). Learn about NotebookLM. NotebookLM Help. https:\/\/support.google.com\/notebooklm\/answer\/16164461<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"