Wacana Kelestarian Bil 2/2025
Pada 12 Jun 2025, Wacana Kelestarian Bil 2/2025 telah disampaikan oleh Ts. Dr. Khairul Naim Adham, Timbalan Setiausaha Bahagian, Bahagian Pengurusan Biodiversiti dan Perhutanan, Kementerian Sumber Asli dan Kelestarian Alam. Wacana yang disampaikan secara atas talian bertajuk Menterjemahkan Sains kepada Tindakan Pemuliharaan Kepelbagaian Biologi: Kepentingan dan Strategi. Wacana Kelestarian Bil 2/2025 kali ini juga mendapat sambutan dengan kehadiran mencecah 65 peserta rata-rata dari warga UKM, universiti luar dan juga agensi-agensi berkepentingan.
Topik yang disampaikan ini mengetengahkan krisis biodiversiti mendesak yang dihadapi dunia hari ini. Dengan kira-kira satu juta spesies berisiko kepupusan, banyak dalam tempoh beberapa dekad sahaja, penceramah menekankan bahawa kepelbagaian biologi bukan sahaja kebimbangan pemuliharaan tetapi penting kepada kelangsungan hidup dan kesejahteraan manusia. Konsep utama yang diperkenalkan ialah Science-Policy Interface (SPI). SPI merujuk kepada proses sosial di mana saintis, penggubal dasar dan pihak berkepentingan lain berinteraksi untuk bertukar-tukar pengetahuan, membangunkan bersama soalan dasar yang berkaitan, dan bersama-sama menghasilkan penyelesaian kepada cabaran alam sekitar yang kompleks, terutamanya dalam konteks biodiversiti dan perkhidmatan ekosistem. Ia direka untuk memastikan sains bukan sahaja dihasilkan tetapi digunakan secara bermakna dalam penggubalan dasar. SPI meningkatkan keberkesanan dasar, membantu merapatkan jurang antara penyelidikan dan pelaksanaan, menggalakkan pembelajaran bersama, dan membina kepercayaan orang ramai terhadap keputusan yang dibuat. Untuk menunjukkan cara SPI berfungsi secara praktikal, panel telah membentangkan beberapa kajian kes yang memberi impak. Antaranya adalah pemuliharaan harimau Malaya, di mana data saintifik dan advokasi dasar digunakan untuk menangani penurunan populasi yang dramatik daripada 3,000 harimau pada tahun 1950-an kepada kurang daripada 150 hari ini. Mekanisme SPI seperti makmal mini dasar sains, kertas kabinet dan perundingan pihak berkepentingan membawa kepada pelaksanaan sembilan tindakan pemuliharaan yang luar biasa.
Pembentangan ini kemudiannya menggariskan beberapa strategi untuk meningkatkan SPI. Ini termasuk mewujudkan platform formal yang menghubungkan saintis dengan penggubal dasar, mempromosikan penyelidikan antara disiplin, dan membina kapasiti penyelidik dan penjawat awam dalam komunikasi sains dan pembangunan dasar. Satu lagi strategi utama adalah untuk menggalakkan penyelidikan yang sejajar dengan keutamaan dasar negara dan untuk mengukuhkan penglibatan dan advokasi komuniti. Pemantauan, penilaian dan pelaporan yang telus juga ditekankan sebagai kritikal untuk meningkatkan akauntabiliti dan membimbing pengurusan adaptif.
Laporan oleh Gs. Dr. Nurfashareena Muhamad.