PENGENALAN

Pusat Penyelidikan Tasik Chini PPTC

Pusat Pengurusan Makmal Alami dan Fizikal UKM, Universiti Kebangsaan Malaysia

Pusat Penyelidikan Tasik Chini (PPTC) ditubuhkan untuk mempromosikan aktiviti penyelidikan berasaskan biotik dan abiotik yang merangkumi kepelbagaian flora & fauna, air, tanah dan udara.

PPTC ditubuhkan di bawah naungan Fakulti Sains dan Teknologi (FST), Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM), khusus untuk menjalankan penyelidikan, pengajaran, kerja lapangan, kesedaran alam sekitar dan penyebaran maklumat pengurusan tasik bersepadu kepada komuniti.

Mulai 8 September 2022, Pusat Penyelidikan Tasik Chini (PPTC) telah digabungkan di bawah pengurusan baharu melalui penstrukturan semula makmal semula jadi dan fizikal di bawah Pusat Pengurusan Makmal Alami dan Fizikal UKM atau ALAF-UKM. ALAF-UKM menjadi entiti pengurusan yang akan memantau dan menyelaras setiap makmal penyelidikan secara berpusat.

Kerajaan negeri Pahang telah memperuntukkan 20 ekar tanah di kawasan Tasik Chini untuk menjadi tapak pembangunan kompleks PPTC.

Hubungan antara kerajaan negeri Pahang dan UKM dalam penubuhan PPTC adalah selaras dengan tuntutan pelaksanaan dasar-dasar yang terkandung dalam Pelan Fizikal Negeri Pahang (2001-2020) dan Pelan Tempatan Daerah Pekan (2002-2015) dalam pembangunan mampan dan pemuliharaan Tasik Chini sebagai Kawasan Sensitif Alam Sekitar.

LOKASI

Tasik Chini terletak di Mukim Penyor, yang terletak di daerah Pekan, kira-kira 100 km dari bandar Kuantan, 40 km dari bandar Muadzam Shah dan 70 km dari bandar Pekan.

Ia mudah diakses melalui jalan raya dari timur melalui Lebuhraya Kuantan-Segamat dan dari utara melalui Chenor merentasi tebing selatan Sungai Pahang. Ia juga boleh diakses dengan bot merentasi Sungai Pahang dari Kampung Belimbing dan menuju ke hulu melalui Sungai Chini.

Pada tahun 1989, Tasik Chini telah diwartakan sebagai Kawasan Warta untuk kegunaan awam, yang ditakrifkan khusus untuk aktiviti pelancongan, di bawah Kanun Tanah Negara 1964 (Warta Kerajaan Negeri Pahang No. 1113, 7 Disember 1989) dan diletakkan di bawah kawalan Pengarah Jabatan Perhutanan Negeri Pahang. Kawasan warta ini meliputi kawasan seluas 5,085 hektar.

Pada tahun 2008, kawasan yang lebih besar yang bertindih dengan Kawasan Simpanan Tasik Chini telah ditetapkan sebagai Rizab Biosfera (BR) UNESCO. Rizab biosfera ini dinamakan sebagai Biosfera Tasik Chini Rizab (TCRB). Ia meliputi keseluruhan kawasan tadahan air tasik Tasik Chini dan sungai-sungai penghantarnya yang berjumlah kira-kira 6,951.44 hektar.

Tasik Chini terbentang di antara koordinat 3° 24’40”U hingga 3° 26′ 42”U dan 102° 52’18”T hingga 102° 55′ 54”T. Terbentuk daripada gabungan 12 badan air terbuka yang dikenali sebagai ‘laut’ oleh Orang Asli suku kaum Jakun.

Kawasan tasik ini dianggarkan mempunyai kira-kira 202 hektar badan air (banjir kekal) dan 700 hektar kawasan paya air tawar serta hutan paya di sekelilingnya.

Ia merupakan tasik semula jadi kedua terbesar di Malaysia selepas Tasik Bera. Air utama yang mengalir ke tasik ini adalah melalui Sungai Datang di Barat Laut, Sungai Gumum di Timur Laut, Sungai Perupok di Barat dan Sungai Melai di Selatan. Satu-satunya aliran keluar tepi tasik adalah melalui Sungai Chini sepanjang 4.8 km di utara tasik yang bersambung dengan Sungai Pahang.

ASET & TARIKAN

Memandangkan Tasik Chini merupakan tasik semula jadi, ia mesti dipelihara sebagai warisan penting untuk negara dan generasi akan datang. Kehilangan ini adalah kekal dan tidak dapat digantikan.

Kajian menunjukkan bahawa tasik ini mempunyai kepelbagaian flora dan fauna yang kaya, iaitu 51 spesies spesies hutan rendah, 15 spesies spesies hutan paya air tawar, 25 spesies tumbuhan akuatik dan 87 spesies ikan air tawar.

Teratai (Nelumbo nucifera), telipok (Nymphea lotus), rumput kercut (Lepironia articulata) dan toman memancing (Channa micropeltes) merupakan tarikan utama aktiviti ekopelancongan di sini.

Tasik ini mempunyai habitat semula jadi yang luas seperti hutan riparian, hutan paya air tawar, hutan bukit dan dipterokarpa hutan rendah.

Orang Asli dari suku kaum Jakun, menggunakan tasik ini sebagai sumber mata pencarian dan sumber bekalan air. Kehadiran dan kerumitan ekosistem Tasik Chini menjadikannya aset yang tidak terhingga dalam aspek estet, warisan, sosioekonomi, ekopelancongan dan kepentingan ekologi.

Pusat Penyelidikan Tasik Chini
Pusat Pengurusan Makmal Alami dan Fizikal UKM (ALAF-UKM)
Aras 2, Kompleks Penyelidikan
Universiti Kebangsaan Malaysia
43600 UKM Bangi, Selangor, Malaysia
https://www.ukm.my/alafukm/
Tel: 03-8911 8515 | Faks: 03-8911 8516
Emel: pghalaf@ukm.edu.my

@Pusat Penyelidikan Tasik Chini
Jalan Tasik Chini
26690 Pekan Pahang
https://www.ukm.my/pptc/
Tel: 09-456 0105 (Chini)
Emel: pptc@ukm.edu.my